عباس قديانى

18

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

حضور خود قرار داد ، به‌نحوى كه به تأسيس « دانشسراى عالى فنى آرشام » دست زد . او در سالهاى 1350 - 1357 نقش كم‌نظيرى در سركوب حركتها انقلابى در منطقه فوق ايفا نمود . با اوجگيرى انقلاب اسلامى ايران ، آرشام طراح و مبتكر اقدامات وحشيانه و قساوت‌بار در سركوب انقلاب بود و به‌ويژه در حادثه خونين مسجد جامع كرمان ( مهر 1357 ) نقش اصلى را داشت . در نتيجه ، وزير دادگسترى دولت ازهارى براى حفظ « مصلحت » ساواك و آرشام ، محترمانه بركنارى او را به سپهبد ناصر مقدم توصيه نمود و آرشام در اواخر آذر 1357 بر كنار شد . آرمينيا ( ارمنستان ) در كتيبه داريوش آرمينه آمده . اين ايالت ميان سرچشمه فرات و دجله واقع و از شمال به كلخيدوايبرى ( گرجستان امروز ) و آلبانى و ولايت واقع بين دربند كورا و رود ارس محدود و آشور و ماد و بين النهرين در جنوب آن واقع مىشد و از سوى مشرق از فرات تا ملتقاى رود كورش به ارس امتداد داشت . پايتخت آن موسم به « آرتاكزاستا » در كنار رودخانه ارس بوده است . آرنواز در داستانهاى ملى ، نام خواهر جمشيد كه ضحاك ، پس از غلبه يافتن به جمشيد ، وى را با خواهر ديگرش شهرناز به همسرى گرفت . فريدون ، پس از شكست دادن ضحاك ، آنان را از چنگ وى رهايى بخشيد . آريا شهرى بوده كه هريرود از آنجا مىگذشت و آن همان هرات دورهء اسلامى است . آريادخت رئيس خزانهء اردوان چهارم در دوران هخامنشيان . از وى قاليچه‌اى بافته شده كه در موزه آرميتاژ روسيه موجود است . آريارامنه ( رامش دهندهء آرياييان ) . نام پدر آرشام ، جد داريوش اول هخامنشى . آريانا نامى كه جغرافيدانان يونانى به قسمتى از ايران ، يعنى سرزمين آرياييها داده بودند . برخى از مورخين ، آريانا را از مشرق به رود سند ، از شمال به كوههاى پاروپاميسوس و كوههاى ديگر تا دربند بحر خزر ، از جنوب به درياى عمان ، و از مغرب به خط موهومى و اصل بين درياى خزر و دهانهء خليج فارس محدود مىداند . ولى اغلب ، آريانا را از غرب تا درهء دجله و از شمال تا بلخ و سغد ممتد مىشمردند ، كه بدين ترتيب ، شامل ماد و پارس نيز بوده است . آرياندوس والى ايرانى مصر . آرياها آرياييان يا ايرانيان در هزارهء دوم ق . م . به سرزمينى كه بعدها به نامشان ايران خوانده شد در آمدند . اين مهاجرت بزرگ از قرن 14 تا 6 ق . م . ادامه يافت و قرنها طول كشيد تا ايرانيان بر همه‌جاى اين سرزمين وسيع دست يابند . در آن زمان در ايران اقوام و قبايل گوناگون مىزيستند و برخى از آنان داراى